Miras hukuku ve miras davaları ile ilgili olarak görülen en önemli konulardan birisi de kimlerin mirasçı olduğu ve mirastan kimin ne kadar pay alabileceğidir. Kimlerin mirasçı olduğu mirasçılık sırası diğer adıyla zümre sistemine göre belirlenmektedir. Doğrudan doğruya kanundan doğan miras hakkına sahip olan mirasçılar ise çocuklar, kardeşler, sağ kalan eş, kan hısımları, evlatlık ve devlettir. Dolayısıyla kanun nikahsız eşe ve onun evlilik dışı doğan çocuğuna yasal bir miras payı hakkı tanımamaktadır. Peki nikahsız eş ve evlilik dışı doğan çocuk, çocuğun babasının mirasından hiç mi yararlanamayacaktır?

Nikahsız Eşin Miras Hakkı

Nikahsız eş miras davaları ile ilgili olarak miras hukuku içerisinde belirlenmiş hiçbir zümreye ait değildir. Bu nedenle nikahsız eşin mirasçı olabilmesi için iki seçenek bulunmaktadır. Ya miras bırakacak olan kişinin hazırlayacağı vasiyetname ile birlikte nikahsız eş mirastan pay alabilecek ya da ölüme bağlı tasarrufla. Ölüme bağlı tasarruftan kasıt ise ölünceye kadar bakma sözleşmesi benzeri bir tasarruftur. Ayrıca  nikahsız eşin miras hakkı sözleşme ile mümkün olduğundan saklı miras payı bulunmamaktadır.

Evlilik Dışı Çocuğun Miras Hakkı

2002 yılında Medeni Kanun'da yapılan değişiklikle beraber tabii babalık kaldırılıp, yerine maddi sonuçlarıyla babalığı içeren tek bir babalık getirildi. Oysa eskiden evli erkekler, evlilik birliği içerisinde olmadığı diğer kadınlara evlilik vaadinde bulunmadıklarını söylediği takdirde mahkeme çocuğu yasal haklarından yoksun bırakabiliyordu. 2002 yılından itibaren ise evlilik dışı doğan çocuklar da tıpkı evlilik birliği içinde doğan çocuklar gibi soy isim ve miras hakkına sahip oldu.

Evlilik dışı çocuğun miras hakkı, mirası bırakacak olan kişinin evlilik dışı çocukla olan soybağı ya tanıması ya da babalık davası ile mümkün olmaktadır. Çocuğun baba ile olan soybağı ilişkisi kanunen kurulduktan sonra çocuk, baba yönünden evlilik içi çocuklar gibi mirasçı olabiliyor. Evlilik dışı çocuğun anne ile olan soybağı ise annenin doğum yapmasıyla birlikte kurulmaktadır. Bunun dışında miras bırakacak olan baba ölüme bağlı bir tasarruf ile de çocuğu tanıdığını beyan edebilmektedir. Bu yol ile de evlilik dışı çocuk miras hakkı elde edebilmektedir.

Babalık davası, miras bırakan kişinin vefatından sonra da açılabilmektedir. Miras bırakan kişinin vefatının ardından açılacak olan babalık davalarında, miras bırakan kişiyi mirasçıları temsil etmektedir. Babalık davalarında soybağının ispatı ile evlilik dışı çocuk miras hakkına sahip olur ve mirastan pay alır fakat açılacak babalık davası sonucu soybağının ispatı yapılamaz ise babalık davası reddedilir ve evlilik dışı çocuğun miras hakkı bulunmaz.

Dr. Av. Mert Van, Av. Eda Berat Deniz, Stj. Av. Dilara Aydın